Yapılan bir araştırmada, araştırmacılar iki dolaşık foton kullanarak bu fotonlara normalden çok daha fazla bilgi yüklemeyi başardılar. Bu sayede, görüntüleri kodlama potansiyeline sahip oldular. Dahası, bu ekstra bilgi bir noktadan diğerine başarılı bir şekilde ‘ışınlandı’, ancak bu, alışılmış bir ışınlanma değildi. Bilginin kendisi (örneğin, bir internet bağlantısı aracılığıyla olduğu gibi) doğrudan aktarılmamıştı. Bunun yerine, dolanık parçacıklardan birindeki belirli bir özelliğin dikkatlice ölçülmesi, diğer parçacıktaki karşılık gelen özelliği anında etkileyerek kuantum durumunun iletilmesini sağladı. Bu süreçten sonra, orijinal parçacığın ölçülen detayları geleneksel yöntemlerle aktarılırken, orijinal durum yok edilirken bu verilerin başka bir yerde korunması mümkündür. Bilgi iletiminin daha hızlı bir yolu olmasa da, istenmeyen gözlerden korumak istediğiniz herhangi bir veri için kullanışlı bir kuantum filigranı sağlar. Son deneyde, araştırmacılar yenilikçi bir algılama yönteminin bir fotonun açısal momentumu üzerinde gerekli ölçümleri nasıl sağlayabileceğini göstererek, kuantum durumunda ışınlanabilecek boyutların sayısını artırdılar.

Yüksek boyutlu kuantum ışınlama, doğrusal olmayan bir tespit tarafından etkinleştirilir. Konseptimizde, bilgi koherent bir kaynak üzerine kodlanır ve doğrusal olmayan bir kristalde tek bir fotonla örtülerek, yukarı dönüş için toplam frekans üretimi tarafından kullanılan doğrusal olmayan bir uzamsal mod detektörü olarak hareket eder. Bu, doğrusal olmayan deteksiyon için gerekli olan verimliliği elde etmek açısından kritik öneme sahiptir. Bilgi ve fotonlar zıt yönlere akar: Bob’un eşlenmiş fotonlarından biri Alice’e gönderilir ve bu foton bilgi içermezken, diğer fotonla aynı anda yapılan örtüşen bir ölçüm, bilginin kuantum bağlantısı üzerinden taşınmasını sağlar. Alice’in bu bilgiyi bilmemesi, sürecin çalışması için gereklidir; çünkü doğrusallık durumu, keyfi ve bilinmeyen bir boyutta ve temelde olmasına izin verir.
Bu araştırmada, ekip sadece iki dolaşık foton kullanarak yüksek boyutlu durumların kuantum ışınlamasının ilk deneysel gösterimini gerçekleştirdi. Bu süreç, bilginin göndericiden alıcıya “ışınlanmış” gibi görünmesiyle sonuçlandı. Ekip, bu ilerlemeyi sağlamak için, ek foton ihtiyacını ortadan kaldıran ve gönderilmesi gereken herhangi bir “desen” için çalışan doğrusal olmayan bir optik dedektör kullandı.
Bu bağlamda, tam anlamıyla ışınlanma gerçekleşmese de, doğrusal olmayan dedektör daha verimli hale getirilebilirse, gelecekte böyle bir teknoloji mümkün olabilir. Şu anki haliyle bile, kuantum ağları için “doğrusal olmayan dedektör”, dolaşık fotonların ekstra kapasitesini yönetmek ve bilginin doğru bir şekilde bir noktadan diğerine iletilmesini sağlamak açısından sistemin önemli bir parçasıdır. Araştırmacılara göre, bunun gelecekteki potansiyel kullanım alanlarından biri, parmak izinizi bir bankaya göndermek olabilir. Gelecekteki güvenlik önlemleri, parmak izinizin uzamsal ayrıntılarını kuantum durumu biçiminde ışınlayarak, vücudunuza özgü kişiselleştirilmiş bir dijital bilgi kutusunu etkili bir şekilde kilitleyen bir anahtar yaratabilir.
Buradaki fizik oldukça karmaşık olsa da, kavram kanıtlama deneyinin laboratuvar ortamında başarıyla gerçekleştirilmiş olması, kuantum ışınlanma alanında daha fazla ilerlemeyi sabırsızlıkla beklememizi sağlıyor.
İspanya’daki Fotonik Bilimler Enstitüsü’nden (ICFO) fizikçi Adam Vallés, “Sürecin uygulanabilirliğini gösteren bu deneyin, tam bir kuantum uygulamasına doğru sınırları zorlayarak doğrusal olmayan optik topluluğunda daha fazla ilerlemeyi teşvik etmesini umuyoruz” şeklinde ifade ediyor.
Bankacılık Ortamındaki Uygulamaları
Bu yeni kuantum ışınlama protokolünün potansiyeli aşağıdaki şekilde gösterilmektedir. Bir bankaya hassas bilgiler göndermek isteyen bir müşteriyi (örneğin, parmak izi) göz önünde bulunduralım. Geleneksel kuantum iletişiminde, bilginin müşteriden bankaya fiziksel olarak gönderilmesi gerekir; bu durum, her zaman (güvenli olsa bile) dinleme riskini beraberinde getirir. Kuantum ışınlama protokolünde ise, banka müşteriye bilgi içermeyen tek bir foton (dolaşık bir çiftten biri) gönderir. Müşteri, bu fotonu doğrusal olmayan bir dedektörde gönderilecek bilgiyle üst üste bindirir. Sonuç olarak, bilgi bankada sanki oraya ışınlanmış gibi görünür. İki taraf arasında fiziksel olarak hiçbir bilgi gönderilmez; bu nedenle dinleme çabaları sonuçsuz kalır. Tarafları birbirine bağlayan kuantum bağlantısı, kuantum dolaşık fotonların değiş tokuşuyla kurulur.

