University College Cork, yeni süper iletken olan Uranyum Ditellürid’in, kuantum hesaplamanın büyük zorluklarından birine çözüm getirebileceğini belirtiyor. Bu keşif, dünyanın en güçlü kuantum mikroskoplarından birinin kullanılmasını gerektirdi.
UCC doktora araştırmacısı Joe Carroll’a göre, beş yıl önce keşfedilen UTe2 üzerinde yapılan büyük miktardaki araştırma, bu maddeyi topolojik kuantum hesaplamalar için temel bir süper iletken olarak kullanılabilecek kanıtlarla birlikte gelmiştir. Ancak, bu yeni süper iletkenin tam olarak nasıl kullanılabileceğini anlamak için daha fazla detaylı araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu keşif, topolojik kuantum hesaplamaların geliştirilmesinde önemli bir adım olabileceğini fakat UTe2’nin bu alandaki potansiyel uygulamalarını anlamak için daha fazla çalışma gerektirebileceğini vurguladı.
Dünyanın en güçlü kuantum mikroskoplarından birini kullanan bilim insanları, hesaplamanın geleceği açısından önemli sonuçlar doğurabilecek bir keşifte bulundular. University College Cork’taki (UCC) Macroscopic Quantum Matter Group laboratuvarındaki araştırmacılar, Uranyum Ditellürid (UTe2) adlı yeni ve sıra dışı bir süper iletken içinde uzamsal olarak modüle edilebilen bir süper iletken durumu keşfettiler. Bu yenilikçi süper iletken, kuantum hesaplamanın önemli zorluklarına çözüm getirebilir. Bulgular, saygın “Nature” dergisinde yayımlandı. UCC Kuantum Fiziği Profesörü Séamus Davis ile birlikte çalışan doktora araştırmacısı Joe Carroll, makalenin konusunu detaylı bir şekilde açıklıyor:
“Süper iletkenler pek çok garip ve alışılmadık özelliğe sahip şaşırtıcı malzemelerdir. En ünlü özellikleri ise elektriğin sıfır dirençle akmasına izin vermeleridir. Yani, içlerinden bir akım geçirdiğinizde ısınmaya başlamazlar, aslında büyük bir akım taşımalarına rağmen herhangi bir enerji yaymazlar. Bunu yapabilirler çünkü metalin içinde hareket eden tek tek elektronlar yerine birbirine bağlanan elektron çiftleri vardır. Bu elektron çiftleri birlikte makroskopik kuantum mekaniksel akışkan oluştururlar.”
“Ekibimizin bulduğu şey, bazı elektron çiftlerinin bu arka plan sıvısına gömülü yeni bir kristal yapı oluşturduğuydu. Bu tür durumlar ilk olarak 2016 yılında grubumuz tarafından keşfedildi ve şimdi Elektron Çifti Yoğunluk Dalgaları olarak adlandırılıyor. Bu Çift Yoğunluk Dalgaları, özelliklerini hala keşfetmekte olduğumuz yeni bir süper iletken madde biçimidir.”
“Bizim ve daha geniş bir topluluk için özellikle heyecan verici olan şey, UTe2’nin yeni bir süper iletken türü olarak görünmesidir. Fizikçiler yaklaşık 40 yıldır bunun gibi bir malzeme arıyorlardı. Elektron çiftleri içsel açısal momentuma sahip gibi görünüyor. Eğer bu doğruysa, tespit ettiğimiz şey bu egzotik elektron çiftlerinden oluşan ilk Çift-Yoğunluk Dalgasıdır.”
Bu çalışmanın pratikteki sonuçları sorulduğunda Bay Carroll şu açıklamayı yapmıştır:
“Sıradan, klasik bilgisayarlar bilgiyi depolamak ve işlemek için bitler kullanır. Kuantum bilgisayarlar ise aynı işlemi yapmak için kuantum bitlerine ya da kübitlerine güvenir. Mevcut kuantum bilgisayarların karşılaştığı sorun, her bir kübitin iki farklı enerjiye sahip bir süperpozisyonda olması gerektiğidir – tıpkı Schrödinger’in kedisinin hem ‘ölü’ hem de ‘canlı’ olarak adlandırılabilmesi gibi. Bu kuantum hali, en düşük enerji durumuna – ‘ölü’ – çökerek çok kolay bir şekilde yok edilir ve böylece herhangi bir yararlı hesaplama kesilir.”
“Ancak, beş yıl önce keşfedilmesinden bu yana UTe2 üzerinde, topolojik kuantum hesaplama için temel olarak kullanılabilecek bir süper iletken olduğuna işaret eden kanıtlarla birlikte büyük miktarda çalışma yapılmıştır. Bu tür malzemelerde, hesaplama sırasında kübitin yaşam süresinde bir sınır yoktur ve bu da daha kararlı ve kullanışlı kuantum bilgisayarlar için birçok yeni yol açar. Aslında Microsoft, topolojik kuantum hesaplamaya milyarlarca dolar yatırım yapmıştır, bu yüzden bu zaten iyi kurulmuş bir teorik bilimdir.”
“Topluluğun aradığı şey, uygun bir topolojik süper iletken; UTe2 de bu gibi görünüyor.”
“Keşfettiğimiz şey, UTe2 bulmacasına bir parça daha ekliyor. Bunun gibi malzemeleri kullanarak uygulama yapabilmek için temel süperiletkenlik özelliklerini anlamamız gerekiyor. Tüm modern bilim adım adım ilerler. Bizi çok daha pratik kuantum bilgisayarlara yaklaştırabilecek bir malzemenin anlaşılmasına katkıda bulunduğumuz için çok mutluyuz.”
ifadeleri ile açıklamıştır.
University College Cork’taki Makroskopik Kuantum Madde Grubu Laboratuvarındaki araştırma ekibini tebrik eden Araştırma ve İnovasyon Başkan Yardımcısı Profesör John F. Cryan şunları söyledi:
“Bu önemli keşif, kuantum hesaplamanın geleceği açısından önemli sonuçlar doğuracaktır. Üniversite önümüzdeki haftalarda UCC Futures – Future Quantum and Photonics projesini başlatacak ve dünyanın en güçlü mikroskoplarından birini kullanan Profesör Seamus Davis ve Makroskopik Kuantum Madde Grubu tarafından yürütülen araştırmalar bu heyecan verici girişimde çok önemli bir rol oynayacak.”
